Στις 23 Σεπτεμβρίου κατά την προσέλευση στο Προεδρικό Μέγαρο των μελών της “ανανεωμένης” κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για την τελετή της ορκωμοσίας, ο υπουργός Περιβάλλοντος Πάνος Σκουρλέτης είχε δηλώσει στις τηλεοπτικές κάμερες, για την υπόθεση των μεταλλείων Κασσάνδρας, ότι “αν και εφόσον κερδίσει η εταιρεία θα πρέπει το ελληνικό δημόσιο να επιτρέψει το άνοιγμα των ορυχείων”. Πλέον, ήρθε η ώρα οι δηλώσεις εκείνες να γίνουν πράξη, ύστερα από την έγκριση από το Συμβούλιο της Επικρατείας της αίτησης που είχαν υποβάλει τέσσερα σωματεία εργαζομένων της Ελληνικός Χρυσός , για αναστολή της υπουργικής απόφασης της 19ης Αυγούστου με την οποία διακόπηκαν αιφνίδια οι μεταλλευτικές δραστηριότητες της εταιρείας.
Θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι η Επιτροπή αναστολών του ΣτΕ εξέδωσε τη συγκεκριμένη απόφαση εως ότου εκδοθεί -υπολογίζεται τέλη Οκτωβρίου-η οριστική απόφαση του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου για την έγκριση ή μη της αίτησης αναστολής.
Οι επιτόπιες πειραματικές δοκιμές
Ο υπουργός Περιβάλλοντος προχώρησε σε ανάκληση των τεχνικών μελετών του έργου, με το σκεπτικό ότι η εταιρεία δεν πραγματοποίησε στην Ελλάδα πειραματικές δοκιμές της μεταλλουργικής μεθόδου που εφαρμόζει. Η εταιρεία υλοποίησε τις δοκιμές αυτές στις εγκαταστάσεις της εξειδικευμένης εταιρείας Outotec στη Φινλανδία, γεγονός που αποτελέσε για τον Π. Σκουρλέτη δεν διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον και γι’αυτό η δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός θα πρέπει να σταματήσει.
Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο με την απόφαση 3191/2015 αναφέρει ότι η αιτιολογία ότι δεν έχει εκτελεστεί πρόγραμμα δοκιμών εντός Ελλάδας στην οποία στηρίχθηκε η ανάκληση των τεχνικών μελετών δεν εξηγεί γιατί απορρίπτονται ως μη αξιόπιστα τα παραχθέντα πορίσματα των δοκιμών. Αλλά και επειδή μόνο το γεγονός ότι οι δοκιμές δεν διενεργήθηκαν επιτόπου, ανεξαρτήτως του εάν αυτό ήταν εφικτό, δεν αρκεί για να στηρίξει την απόρριψη των διενεργηθεισών δοκιμών στο εξειδικευμένο εργαστήριο της Outotec.
Παράλληλα, το ΣτΕ αναγνωρίζει ότι η μέθοδος ακαριαίας τήξης στο εργοστάσιο μεταλλουργίας στο Μαντέμ Λάκκο προς παραγωγή χαλκού, χρυσού και αργύρου από τα συμπυκνώματα πυριτών Ολυμπιάδας και χαλκού – χρυσού Σκουριών θα ξεκινήσει σε επτά χρόνια από την έναρξη των εργασιών στις Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Ολυμπιάδας. Και έως τότε θα έχουν ολοκληρωθεί τα νέα έργα προσπέλασης και ανάπτυξης του μεταλλείου και το μετάλλευμα θα μεταφέρεται υπογείως μέσω της νέας κύριας σήραγγας προσπέλασης και μεταφοράς Μαντέμ Λάκκου – Ολυμπιάδας στο νέο έργο εμπλουτισμού Μαντέμ Λάκκου”. Με άλλα λόγια, είναι άτοπο χρονικά η απόφαση Σκουρλέτη να επικαλείται λόγους δημοσίου συμφέροντος που σχετίζονται με την έλλειψη αποτελεσμάτων δοκιμών σε κατάλληλη ημιβιομηχανική μονάδα στην Ελλάδα της μεταλλουργικής μεθόδου που θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται σε μία επταετία από σήμερα.
Οι θέσεις εργασίας
Παράλληλα, το ΣτΕ κάνει δεκτή την αίτηση ανάκλησης, επειδή ο μεγάλος αριθμός απασχολουμένων στο έργ “Μεταλλευτικές – Μεταλλουργικές Εγκαταστάσεις Μεταλλείων Κασσάνδρας” “έχει ιδιαίτερη σημασία για την εθνική και τοπική οικονομία, λόγω της δημιουργίας νέων θέσεων απασχόλησης, πρωτογενώς και δευτερογενώς, σε περιοχή με υψηλά ποσοστά ανεργίας, αλλά και λόγω της απόδοσης μεγάλων χρηματικών ποσών στο Κράτος από την φορολόγηση της δικαιούχου εταιρείας και κυρίως λόγω της ενίσχυσης των εξαγωγών και της θετικής επίδρασης στο ισοζύγιο συναλλαγών της Χώρας” (σελ.22 απόφασης).
Ακόμη το δικαστήριο συνεκτίμησε ότι η Ελληνικός Χρυσός έχει αναγκαστεί να θέσει σε διαθεσιμότητα 867 εργαζόμενους όπως και ότι το ίδιο έκαναν συνεργαζόμενες εταιρείες για ακόμη περίπου 1.000 άτομα. Διευκρινίζεται ότι περισσότερα από 130 άτομα παρέμειναν στο έργο με στόχο τη διαφύλαξη της περιβαλλοντικής ασφάλειας.
Κυβερνητική σιωπή
Την ίδια στιγμή, οι επικεφαλής του υπουργείου Περιβάλλοντος Π.Σκουρλέτης και Γ.Τσιρώνης δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί σχετικά με την απόφαση του ΣτΕ που αλλάζει άρδην τα δεδομένα. Εξάλλου, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρει τις ενέργειες που ακολουθήθηκαν στην περίπτωση της επένδυσης των Μεταλλείων Κασσάνδρας ως ενδεικτικές της τακτικής που υιοθετεί η κυβέρνηση για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος.
Ωστόσο, κανένα κυβερνητικό σχόλιο δεν καταγράφεται προσώρας για τη συγκεκριμένη επένδυση που αποτελεί βαρόμετρο για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και της οποίας το “πάγωμα” ανακοίνωσε on camera ο Πάνος Σκουρλέτης λίγες μόλις ημέρες πριν από την προκήρυξη των εκλογών της 20ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με ορισμένες ερμηνείες, η κυβερνητική σιγήν ιχθύος αποδίδεται στο γεγονός ότι το ΣτΕ θα αποφανθεί οριστικά τέλη Οκτωβρίου.
Σε κάθε, πάντως, περίπτωση σύμφωνα με πληροφορίες, θα πρέπει σε εκτέλεση της προσωρινής διαταγής για αναστολή της απόφασης Σκουρλέτη, η Επιθεώρηση Εργασίας Βορείου Ελλάδας να πράξει τα δέοντα ώστε οι 2.000 εργαζόμενοι (1.800 να επιστρέψουν στις θέσεις εργασίας τους τη Δευτέρα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνικός Χρυσός αναμένεται να συνεχίζει την υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της, το οποίο αναμένεται να ξεδιπλωθεί μετά τα τέλη Οκτωβρίου, υπό την προϋπόθεση ότι το ΣτΕ θα αποφανθεί τότε, για μία ακόμη φορά, υπέρ της επένδυσης ύψους 1 δισ. ευρώ.
To έργο σε αριθμούς
-450 εκατ. δολάρια επενδύθηκαν στις Σκουριές και την Ολυμπιάδα από το 2012
-2.000 άμεσοι εργαζόμενοι (πενταπλάσια αύξηση σε μία διετία)
-30% των διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων στον λιμένα Θεσσαλονίκης προέρχεται από τη δραστηριότητα της Ελληνικός Χρυσός
-1 δισ. δολάρια είναι η αξία των εκτιμώμενων άμεσων φόροων στην ελληνική κυβέρνηση κατά την επόμενη 20ετία
-4 εκατ. δολ διατέθηκαν στο Δήμο Αριστοτέλη για την χρηματοδότηση βελτιωτικών έργων υποδομής
-260 εκατ. δολ. ήταν η αξία των κεφαλαιουχικών δαπανών το 2014
